Metryka orzeczenia
- Sąd: Tribunal judiciaire de Marseille, Première Chambre Civile
- Data wyroku: 20 marca 2025 r.
- Sygnatura: RG 23/00046
- Strony: S.A.S. AZ Factory vs S.A.R.L. Valeria Moda
- Kategoria: własność intelektualna, prawa autorskie do wzorów odzieżowych, dowód z blockchain timestamp
- Źródła: pełny tekst wyroku (PDF), EUIPO Recent Case-Law Digest, tekst w bazie Pappers Justice
Stan faktyczny
AZ Factory, dom mody utworzony przez Albera Elbaza, dochodził ochrony dwóch wzorów odzieżowych z kolekcji Love from Alber i Hearts from Alber. Spór dotyczył tego, czy Valeria Moda wprowadzała do obrotu ubrania odtwarzające oryginalną kombinację cech tych wzorów: szkice, układ elementów graficznych i charakterystyczne odręczne wiadomości.
AZ Factory musiała wykazać nie tylko podobieństwo produktów, ale również tytuł prawny do utworów i daty pierwszeństwa. W tym celu powołała dokumentację timestampów z usługi BlockchainyourIP (w części materiałów zapisywanej również jako „Blockchainyour IP”), która kotwiczyła znaczniki czasu w blockchainie Bitcoin.
Materiał dowodowy AZ Factory
W materiale sprawy pojawiły się dwa kluczowe timestampy:
- 5 maja 2021 r. — timestamp dla Love from Alber
- 15 września 2021 r. — timestamp dla Hearts from Alber
Sąd wskazał, że tytuł AZ Factory do majątkowych praw autorskich został ustalony na podstawie dwóch constats de l’horodatage Blockchain. EUIPO opisuje ten materiał jako blockchain timestamp reports potwierdzone dodatkowo protokołem z 19 października 2022 r. oraz zestawione z publiczną dokumentacją ujawnienia wzorów.
Ważne: to nie był kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu QTSP w rozumieniu eIDAS. To był dowód blockchainowy oceniany w konkretnym francuskim stanie faktycznym, obok innych elementów materiału dowodowego.
Saisie-contrefaçon — dlaczego upadła
AZ Factory skorzystała również z francuskiej procedury saisie-contrefaçon, czyli sądowo autoryzowanego zabezpieczenia dowodów naruszenia. Procedura ta jest uregulowana m.in. w art. L332-1 francuskiego Code de la propriété intellectuelle i wykonywana przez commissaire de justice.
W tej sprawie protokół z saisie-contrefaçon został unieważniony. Powód był proceduralny: 23 listopada 2022 r. o godz. 10:20 osoba wykonująca czynność jednocześnie doręczyła pozwanemu postanowienie sądu i przystąpiła do zajęcia. Sąd uznał, że pozwany nie dostał rozsądnego czasu na zapoznanie się z zakresem postanowienia, co naruszało prawa obrony w rozumieniu art. 495 francuskiego Code de procédure civile.
Skutek był poważny: protokół z saisie utracił moc jako dowód. Sprawa nie upadła jednak dlatego, że AZ Factory dysponowała innym materiałem: timestampami blockchainowymi, dokumentacją ujawnienia publicznego oraz pozostałymi dokumentami dotyczącymi tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Tribunal judiciaire de Marseille uznał, że Valeria Moda dopuściła się naruszenia praw autorskich AZ Factory. W ocenie sądu sporne produkty mechanicznie odtwarzały oryginalną kombinację cech chronionych wzorów.
Zasądzone świadczenia:
- 1 900 EUR tytułem szkody ekonomicznej
- 10 000 EUR tytułem szkody niematerialnej (préjudice moral)
- 11 900 EUR łącznie
Dodatkowo sąd nakazał zniszczenie towarów naruszających prawa oraz publikację informacji o wyroku w trzech branżowych czasopismach modowych na koszt Valeria Moda.
Kluczowy fragment uzasadnienia
Najważniejsze zdanie dla FotoGuard i dowodów cyfrowych dotyczy tytułu prawnego AZ Factory:
la titularité des droits patrimoniaux d’auteur […] est établie par les deux constats de l’horodatage Blockchain
Praktyczny sens tego fragmentu: sąd nie potraktował blockchain timestamp reports jako technicznej ciekawostki. Uznał je za istotny element materiału pozwalającego ustalić, że AZ Factory dysponowała prawami do konkretnych wzorów w istotnych datach.
Znaczenie
To ważny przykład sądu państwa członkowskiego UE, który potraktował techniczny dowód daty i integralności merytorycznie, a nie jako informatyczną ciekawostkę. Właśnie dlatego Marseille jest dobrym punktem odniesienia dla FotoGuard: pokazuje, że cyfrowe datowanie może mieć realne znaczenie procesowe, jeśli jest czytelnie powiązane z plikiem, datą i pozostałym materiałem dowodowym. Nie oznacza natomiast, że każdy blockchain timestamp automatycznie zastępuje notariusza, kwalifikowany znacznik czasu albo pełną dokumentację autorstwa.
Dla polskiego kontekstu są trzy praktyczne wnioski:
- Dowód techniczny ma sens procesowy, jeżeli jest czytelny i powiązany z konkretnym plikiem. Sąd musi rozumieć, co zostało utrwalone, kiedy i w jaki sposób.
- Timestamp nie działa w próżni. Marseille opiera się na zestawie elementów: timestampach, dokumentacji publicznego ujawnienia, materiałach potwierdzających tytuł prawny i analizie podobieństwa.
- To nie jest sprawa eIDAS. Argumentacja FotoGuard w Polsce powinna iść inną drogą: kwalifikowany elektroniczny znacznik czasu, art. 41 eIDAS, art. 81 § 2 pkt 3 KC, SHA-256 oraz uporządkowany manifest dowodowy.
Wyrok nie wiąże polskich sądów. Może być jednak użyteczny perswazyjnie: jako przykład, że sąd powszechny w UE nie odrzucił cyfrowego timestampu jako takiego i ocenił go merytorycznie w ramach całego materiału dowodowego.
Terminologia francuska
Starsze opracowania mówią o constat d’huissier. Po reformie francuskiej profesji właściwszym terminem jest constat de commissaire de justice, ponieważ od 1 lipca 2022 r. dawni huissiers de justice i commissaires-priseurs judiciaires zostali połączeni w zawód commissaire de justice. W tej sprawie użyteczne jest więc objaśnienie obu nazw: constat d’huissier jako tradycyjny termin, constat de commissaire de justice jako termin aktualny.
Relacja do przewodnika FotoGuard
Pełne miejsce tego wyroku w drabinie dowodowej opisuje przewodnik „Dowody cyfrowe w sprawach o prawa autorskie”. Marseille jest tam przykładem zagranicznym: pokazuje, jak sąd ocenił timestamp blockchainowy po upadku formalnej procedury saisie-contrefaçon. Polski rdzeń FotoGuard pozostaje inny: kwalifikowany znacznik czasu od QTSP, manifest SHA-256 i dowód oceniany według polskiego KPC.